Bạn đang cảm thấy những cơn đau nhức dai dẳng từ đầu gối lan dần xuống bàn chân, khiến mỗi bước đi trở nên khó khăn và mệt mỏi? Triệu chứng này không chỉ ảnh hưởng đến sinh hoạt hàng ngày mà còn có thể là dấu hiệu cảnh báo từ cơ thể về một vấn đề sức khỏe tiềm ẩn. Theo kinh nghiệm lâm sàng lâu năm, những cơn đau như vậy thường xuất phát từ nhiều nguyên nhân khác nhau, liên quan đến hệ xương khớp, thần kinh hoặc các bệnh lý toàn thân. Trong bài viết này, dựa trên chia sẻ từ Ông Nguyễn Thành Danh – truyền nhân đời thứ 4 dòng họ Lương y Nguyễn Văn Thơm, chuyên gia Đông y tại Dược Bình Đông với hơn 20 năm kinh nghiệm điều trị các bệnh lý xương khớp – chúng tôi sẽ phân tích chi tiết các nguyên nhân chính gây ra tình trạng đau từ đầu gối xuống bàn chân. Việc hiểu rõ nguyên nhân sẽ giúp bạn nhận diện sớm và có hướng xử lý phù hợp, tránh để tình trạng kéo dài ảnh hưởng đến chất lượng cuộc sống.

Các nguyên nhân phổ biến gây đau từ đầu gối xuống bàn chân

Nhức đầu gối chân thường không phải là triệu chứng đơn lẻ mà là kết quả của sự kết hợp giữa các yếu tố cơ học, bệnh lý và lối sống. Theo quan sát từ các ca khám tại Dược Bình Đông, phần lớn trường hợp bắt nguồn từ sự suy giảm chức năng của hệ thống vận động dưới chi, nơi mà các mô mềm, dây thần kinh và mạch máu dễ bị tổn thương nhất. Những nguyên nhân này có thể biểu hiện dần dần, từ đau âm ỉ đến tê bì dữ dội, đặc biệt khi đứng lâu hoặc di chuyển nhiều. Dưới đây là các nguyên nhân thường gặp nhất, được phân loại rõ ràng để bạn dễ dàng nhận biết dựa trên triệu chứng cụ thể.

• Bệnh lý xương khớp: Đây là nhóm nguyên nhân hàng đầu, chiếm tỷ lệ cao trong các trường hợp đau lan tỏa từ đầu gối. Sự thoái hóa tự nhiên theo tuổi tác hoặc chấn thương tích tụ khiến sụn khớp mòn, gây viêm và chèn ép các cấu trúc xung quanh, dẫn đến đau lan xuống cẳng chân và bàn chân.
• Rối loạn hệ thần kinh ngoại biên: Các dây thần kinh từ đầu gối trở xuống dễ bị chèn ép hoặc viêm, gây cảm giác đau nhói, tê rần lan rộng. Điều này thường liên quan đến tư thế làm việc sai hoặc các bệnh lý nền.
• Biến chứng từ bệnh mãn tính: Một số bệnh toàn thân như tiểu đường hoặc vấn đề tuần hoàn có thể làm tổn thương mạch máu và thần kinh, gián tiếp gây đau ở vùng chi dưới.

Hiểu rõ các nhóm nguyên nhân này không chỉ giúp bạn tự đánh giá mà còn hỗ trợ bác sĩ chẩn đoán chính xác hơn qua các xét nghiệm như X-quang hoặc siêu âm.

Nguyên nhân từ bệnh lý xương khớp gây đau từ đầu gối xuống bàn chân

Bệnh lý xương khớp là “thủ phạm” phổ biến nhất khiến đau từ đầu gối lan xuống bàn chân, đặc biệt ở những người trên 40 tuổi hoặc có công việc đòi hỏi đứng lâu. Theo Ông Nguyễn Thành Danh, trong Đông y, tình trạng này thường được ví như “Phong Hàn thấp” xâm nhập, làm khí huyết ứ trệ, dẫn đến đau nhức lan tỏa. Các vấn đề ở khớp gối – nơi chịu lực chính của cơ thể – dễ dàng ảnh hưởng đến toàn bộ chi dưới do sự kết nối chặt chẽ giữa xương, gân và cơ. Dưới đây là những nguyên nhân cụ thể từ nhóm này, dựa trên các ca lâm sàng thực tế.

• Thoái hóa khớp gối: Đây là nguyên nhân hàng đầu, xảy ra khi sụn khớp mòn dần do tuổi tác, thừa cân hoặc chấn thương cũ. Lớp sụn bảo vệ bị mỏng đi, khiến xương cọ xát, gây viêm và đau lan từ đầu gối xuống bắp chân, thậm chí đến ngón chân. Triệu chứng thường tăng khi leo cầu thang hoặc mang vác nặng, kèm theo tiếng kêu lạo xạo.
• Viêm khớp dạng thấp: Bệnh tự miễn này tấn công màng hoạt dịch quanh khớp, gây sưng viêm và đau nhức dữ dội. Đau có thể lan xuống bàn chân do các dây chằng bị kéo giãn, đặc biệt vào buổi sáng với cảm giác cứng khớp kéo dài hơn 1 giờ.
• Loãng xương: Xương giòn và yếu đi, dễ dẫn đến vi gãy hoặc chèn ép, gây đau âm ỉ từ đầu gối. Phụ nữ mãn kinh thường gặp hơn do mất cân bằng hormone, làm tăng nguy cơ đau lan tỏa khi vận động.

Những nguyên nhân này thường được xác định qua chụp X-quang, cho thấy sự thay đổi mật độ xương hoặc khoảng cách khớp hẹp lại. Ông Danh nhấn mạnh rằng, trong thực tế, nhiều bệnh nhân đến khám muộn vì nhầm lẫn với mệt mỏi thông thường, dẫn đến tình trạng nặng hơn.

Nguyên nhân từ rối loạn hệ thần kinh gây đau từ đầu gối xuống bàn chân

Hệ thần kinh ngoại biên đóng vai trò quan trọng trong việc truyền tín hiệu cảm giác từ chi dưới lên não, nên bất kỳ tổn thương nào cũng có thể gây đau lan tỏa từ đầu gối xuống bàn chân. Theo chuyên gia tại Dược Bình Đông, đây là nhóm nguyên nhân “ẩn náu” vì triệu chứng thường kèm tê bì, khó phân biệt với mỏi cơ. Các dây thần kinh như thần kinh mác hay chày dễ bị chèn ép tại các điểm hẹp như ống cổ chân, dẫn đến đau nhói như điện giật. Dưới đây là các nguyên nhân chính từ khía cạnh thần kinh, dựa trên kinh nghiệm chẩn đoán Đông-Tây y kết hợp.

• Đau thần kinh tọa: Dây thần kinh tọa bị chèn ép tại cột sống thắt lưng, gây đau lan từ mông qua đầu gối xuống bàn chân. Nguyên nhân thường từ thoát vị đĩa đệm hoặc co thắt cơ, với triệu chứng đau tăng khi ho hoặc ngồi lâu.
• Hội chứng ống cổ chân: Chèn ép dây thần kinh chày tại cổ chân, gây tê và đau từ đầu gối (do lan ngược) xuống mu bàn chân. Thường gặp ở người chạy bộ hoặc mang giày chật, với cảm giác châm chích như kim đâm.
• Suy giãn tĩnh mạch chi dưới: Mạch máu giãn nở làm ứ đọng máu, chèn ép thần kinh gây đau nhức, đặc biệt khi đứng. Triệu chứng kèm phù chân và da đổi màu, phổ biến ở người làm việc văn phòng.

Để xác định, bác sĩ thường dùng điện cơ đồ hoặc MRI, giúp phân biệt với các nguyên nhân khác. Ông Nguyễn Thành Danh chia sẻ rằng, trong Đông y, các trường hợp này thường do “khí trệ huyết ứ”, cần theo dõi sớm để tránh biến chứng tê liệt.

Nguyên nhân từ các bệnh lý toàn thân gây đau từ đầu gối xuống bàn chân

Ngoài xương khớp và thần kinh, một số bệnh lý toàn thân cũng góp phần gây đau từ đầu gối xuống bàn chân bằng cách ảnh hưởng gián tiếp đến tuần hoàn và cảm giác. Những nguyên nhân này thường “lén lút” vì liên quan đến các bệnh mãn tính, đòi hỏi kiểm tra toàn diện. Tại Dược Bình Đông, Ông Danh thường khuyên bệnh nhân kiểm tra đường huyết và lipid máu song song với khám chi dưới, vì sự kết nối giữa cơ thể là chặt chẽ. Dưới đây là các nguyên nhân nổi bật từ nhóm bệnh lý toàn thân.

• Biến chứng tiểu đường: Đường huyết cao làm tổn thương thần kinh ngoại biên (neuropathy), gây đau bỏng rát từ đầu gối xuống bàn chân. Khoảng 50% bệnh nhân tiểu đường type 2 gặp phải, với triệu chứng tê giảm cảm giác dẫn đến dễ chấn thương.
• Thiếu vitamin B12 hoặc rối loạn chuyển hóa: Thiếu hụt dưỡng chất làm thần kinh yếu, gây đau nhức lan tỏa. Thường gặp ở người ăn chay hoặc rối loạn hấp thu, kèm mệt mỏi toàn thân.
• Bệnh lý mạch máu ngoại biên: Hẹp động mạch chi dưới do xơ vữa, giảm lưu thông máu gây đau khi đi bộ (claudication). Đau bắt đầu từ bắp chân, lan xuống bàn chân, phổ biến ở người hút thuốc hoặc cao huyết áp.

Những nguyên nhân này đòi hỏi xét nghiệm máu để phát hiện sớm, tránh tiến triển thành loét chân hoặc cắt cụt chi.

Tóm lại, đau từ đầu gối xuống bàn chân có thể xuất phát từ nhiều nguyên nhân đa dạng, từ thoái hóa khớp đến biến chứng tiểu đường, đòi hỏi sự chẩn đoán chuyên sâu để tránh bỏ lỡ. Ông Nguyễn Thành Danh khuyên rằng, dù bất kỳ lý do nào, việc thăm khám kịp thời là chìa khóa. Tại Dược Bình Đông, với truyền thống Đông y gia truyền, chúng tôi luôn sẵn sàng hỗ trợ qua các bài thuốc thảo dược như Thảo Linh Tiên – sự kết hợp tinh túy từ Dây đau xương, Đảng sâm, Đỗ trọng… giúp nuôi dưỡng gân cốt từ gốc. Nếu bạn đang gặp triệu chứng tương tự, hãy liên hệ để được tư vấn miễn phí, vì sức khỏe chi dưới chính là nền tảng cho sự vận động tự do mỗi ngày.

Thông tin của Lương y Nguyễn Thành Danh

Nguồn: Dược Bình Đông – Kiến thức sức khỏe từ Đông y

(*) Bản quyền bài viết thuộc về Dược Bình Đông. Khi chia sẻ, cần trích dẫn nguồn đầy đủ: “Tác giả: Lương y Nguyễn Thành Danh – Nguồn: Dược Bình Đông – Kiến thức sức khỏe từ Đông y”. Các bài viết trích nguồn không đầy đủ, ví dụ: “Theo Dược Bình Đông” hoặc tương tự, đều không được chấp nhận và phải gỡ bỏ.

Tham khảo: Vinmec, Nhà thuốc Long Châu, Bệnh viện Tâm Anh ,  Medlatec